بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
48
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
بالاخره حيات دوشادوش تكامل همهجانبه پيش مىرود و ترقى و كمال را مىتوان حقيقت معنى زندگى دانست . با تفكر در انسان ، عظمت استعدادهاى او را مىيابيم و به كار عظيم او مىرسيم كه رفاه نيست و خوشى نيست ، بلكه رشد و خوبى است . مىيابيم كه انسان چقدر ادامه دارد و در نتيجه هستى تا كجا گسترده مىشود . با اين شناخت انسان مىخواهد تمام استعدادهاى خود را باور كند و تمام سرمايهها را زياد كند . انسان مىخواهد خودش را زياد كند نه ثروت و قدرت و علمش را و در اين سطح است كه مىتواند امير باشد و مىتواند از اسارتها آزاد گردد . براساس نتايج حاصل از توسعه ظرفيت روانى ، اين حالت همواره مورد تقاضاى پيامبران ، از خداوند بوده و از او خواستهاند كه به آنها شرح صدر بدهد و درنتيجه كارهايشان را آسان سازد . « قال رب اشرح لى صدرى و يسّر لى امرى » . حد اكثر شرح صدر و توسعه ظرفيت روانى حالتى است كه مخصوص پيامبران الهى و برگزيدگان خدا است . به عنوان مثال خداوند با اعطاى آن بر پيامبر اسلام ( ص ) منّت گزارده و آن را برتر از هر نعمت مىداند . « أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ » و در اثر اعطاى اين حالت ، پيامبر ( ص ) قدرت مقابله با مشكلات عظيم را پيدا نموده است . نتيجه شرح صدر به خود فرد برمىگردد و آسان شدن كارها ، احساس سبكبالى و جلب احترام عمومى ، در حقيقت همگى نتيجهى شرح صدر و توسعه ظرفيت روانى مىباشند . علامت شرح صدر دستيابى به حلم است كه در قرآن بهعنوان صفات پيامبران خدا معرفى شده است و حتى خداوند خود را به اين صفت خوانده است . ارتباط پوياى بين انسان و خدا ، وى را در غلبه بر مشكلات يارى نموده و از تنهايى رهايى مىبخشد . انسانى كه اينچنين با خدا در ارتباط است و با گسترش بصيرت و معرفت خويش دامنهى ارتباط خود را نيز توسعه مىدهد ، به سوى نفس مطمئنه در حركت است و مىتواند در مقابل مصائب زندگى آرامش خود را حفظ كرده و با تكيه بر خدا ، سراسر وجود خويش را صفا بخشد . قرآن در مورد سعه صدر مىفرمايد : " هر فرد به ميزان ظرفيت و